Khám phá learning strategies hiệu quả để hiểu rõ đọc lướt là gì, cách áp dụng đọc lướt đúng phương pháp giúp tăng tốc độ đọc và ghi nhớ vượt trội.

1. Learning strategies là gì và vai trò trong học tập hiện đại

Learning strategies là tập hợp các phương pháp và kỹ thuật giúp người học tiếp cận, xử lý và ghi nhớ kiến thức một cách chủ động và hiệu quả. Thay vì học theo thói quen thụ động như đọc đi đọc lại hay ghi chép máy móc, learning strategies hướng người học đến việc hiểu cách học phù hợp với não bộ, mục tiêu và hoàn cảnh thực tế.

Trong thời đại bùng nổ thông tin, mỗi ngày chúng ta phải tiếp xúc với khối lượng lớn văn bản, tài liệu, bài viết và dữ liệu số. Nếu không có learning strategies phù hợp, người học rất dễ rơi vào trạng thái quá tải, đọc nhiều nhưng nhớ ít, học lâu nhưng hiệu quả thấp. Chính vì vậy, các chiến lược học tập hiện đại tập trung mạnh vào kỹ năng đọc thông minh, trong đó đọc lướt giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

2. Learning strategies trong kỹ năng đọc hiểu

Trong hệ thống learning strategies, kỹ năng đọc hiểu không còn được nhìn nhận đơn giản là hành động đọc từng dòng chữ và ghi nhớ nội dung một cách thụ động. Thay vào đó, đọc hiểu được xem là một quá trình tư duy chủ động, nơi người học liên tục tương tác với văn bản để xây dựng ý nghĩa, kết nối kiến thức mới với kinh nghiệm sẵn có và hình thành hiểu biết sâu sắc hơn về nội dung đang tiếp cận.

Learning strategies nhấn mạnh rằng mỗi người học cần biết cách đọc chứ không chỉ đọc bao nhiêu. Một văn bản học thuật, một bài báo khoa học hay một tài liệu chuyên môn đều đòi hỏi người đọc phải lựa chọn chiến lược đọc phù hợp. Khi áp dụng đúng learning strategies, người học sẽ biết lúc nào cần đọc lướt để nắm ý chính, lúc nào cần đọc chọn lọc để tìm thông tin cụ thể, và khi nào cần đọc sâu để phân tích, đánh giá và ghi nhớ chi tiết.

Trong kỹ năng đọc hiểu, learning strategies giúp người học xác định rõ mục tiêu trước khi đọc. Việc xác định mục tiêu này đóng vai trò then chốt, bởi nó định hướng toàn bộ quá trình xử lý thông tin của não bộ. Khi biết mình đọc để làm gì, người học sẽ tự động tập trung vào những phần quan trọng, đồng thời bỏ qua những chi tiết không cần thiết. Nhờ đó, quá trình đọc trở nên nhẹ nhàng, hiệu quả và ít gây quá tải nhận thức hơn.

Bên cạnh đó, learning strategies còn giúp người học hình thành thói quen đọc có chọn lọc. Thay vì đọc toàn bộ văn bản theo thứ tự từ đầu đến cuối, người học được khuyến khích quan sát cấu trúc bài viết, chú ý đến tiêu đề, đề mục, câu chủ đề và các từ khóa nổi bật. Đây chính là nền tảng để phát triển kỹ năng đọc lướt – một trong những chiến lược đọc quan trọng nhất trong học tập hiện đại.

Khi được áp dụng đúng cách, learning strategies trong kỹ năng đọc hiểu không chỉ giúp người học hiểu nội dung nhanh hơn mà còn nâng cao khả năng tư duy phản biện. Người đọc không còn tiếp nhận thông tin một chiều mà biết đặt câu hỏi, so sánh, đối chiếu và đánh giá độ tin cậy của văn bản. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh người học phải tiếp xúc với lượng thông tin lớn từ nhiều nguồn khác nhau mỗi ngày.

Có thể nói, learning strategies chính là chiếc “chìa khóa” giúp kỹ năng đọc hiểu trở nên linh hoạt, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu học tập cũng như làm việc trong thời đại số. Khi người học làm chủ được các chiến lược đọc, việc tiếp cận tri thức không còn là áp lực mà trở thành một quá trình chủ động, thông minh và đầy hứng thú.

3. Đọc lướt là gì trong learning strategies

Trong hệ thống learning strategies, đọc lướt được xem là một trong những kỹ năng nền tảng giúp người học tiếp cận và xử lý thông tin một cách thông minh. Vậy đọc lướt là gì khi đặt trong bối cảnh các chiến lược học tập hiện đại?

Đọc lướt là cách đọc tập trung vào việc nắm bắt ý chính, cấu trúc và thông điệp tổng quát của văn bản trong thời gian ngắn, thay vì đọc chậm từng câu chữ để ghi nhớ chi tiết. Khi đọc lướt, người học chủ động hướng sự chú ý đến những yếu tố quan trọng nhất của văn bản như tiêu đề, đề mục, câu mở đầu đoạn, từ khóa nổi bật và mạch logic của nội dung. Mục tiêu của đọc lướt không phải là hiểu hết mọi chi tiết, mà là nhanh chóng hình thành bức tranh toàn cảnh về nội dung đang đọc.

Trong learning strategies, đọc lướt thường được sử dụng như bước khởi đầu khi tiếp cận một tài liệu mới. Trước khi quyết định đọc sâu, người học cần biết văn bản đó nói về điều gì, có phù hợp với mục tiêu học tập hay không và phần nào là trọng tâm cần đầu tư thời gian. Đọc lướt giúp trả lời những câu hỏi này một cách nhanh chóng, từ đó tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức.

Khác với quan niệm phổ biến cho rằng đọc lướt là đọc qua loa, learning strategies nhấn mạnh rằng đọc lướt đòi hỏi mức độ tập trung cao. Người đọc không để mắt trôi tự do trên trang giấy, mà chủ động “quét” văn bản để tìm kiếm thông tin có giá trị. Quá trình này yêu cầu não bộ liên tục đưa ra quyết định: đâu là thông tin quan trọng, đâu là phần có thể bỏ qua ở lần đọc đầu tiên.

Trong bối cảnh học tập và làm việc hiện đại, nơi khối lượng thông tin ngày càng lớn, đọc lướt trở thành một learning strategy thiết yếu. Người học không thể và cũng không cần đọc kỹ mọi tài liệu. Thay vào đó, họ cần đọc lướt để phân loại thông tin, xác định mức độ ưu tiên và lựa chọn chiến lược đọc phù hợp cho từng văn bản cụ thể.

Đọc lướt trong learning strategies còn giúp giảm áp lực tâm lý khi đối diện với những tài liệu dài và phức tạp. Khi người học biết rằng mình không cần hiểu tất cả ngay từ đầu, mà chỉ cần nắm ý chính trước, việc đọc trở nên nhẹ nhàng và dễ tiếp cận hơn. Từ nền tảng đọc lướt này, người học có thể chuyển sang đọc sâu ở những phần quan trọng, từ đó nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức.

Có thể nói, đọc lướt không chỉ là một kỹ năng đọc đơn thuần, mà là một chiến lược học tập thông minh. Khi được áp dụng đúng trong hệ thống learning strategies, đọc lướt giúp người học kiểm soát thông tin, quản lý thời gian và xây dựng tư duy học tập chủ động – những yếu tố then chốt để học tập và làm việc hiệu quả trong thời đại tri thức số.

4. Cơ chế hoạt động của đọc lướt theo learning strategies

Trong hệ thống learning strategies, đọc lướt không phải là một hành động ngẫu nhiên mà là một quá trình nhận thức có cơ chế hoạt động rõ ràng, dựa trên cách não bộ con người tiếp nhận và xử lý thông tin. Hiểu được cơ chế này giúp người học áp dụng đọc lướt đúng cách và khai thác tối đa hiệu quả của chiến lược học tập này.

Khi tiếp cận một văn bản mới, não bộ có xu hướng tìm kiếm các tín hiệu tổng quát trước khi đi vào chi tiết. Đây là phản xạ tự nhiên nhằm giúp con người nhanh chóng đánh giá mức độ liên quan và giá trị của thông tin. Đọc lướt tận dụng chính cơ chế này bằng cách hướng sự chú ý của người đọc vào cấu trúc văn bản, các tiêu đề lớn, đề mục phụ và những câu mang tính khái quát. Nhờ đó, não bộ nhanh chóng hình thành một khung nội dung ban đầu để làm nền tảng cho việc hiểu sâu hơn sau này.

Theo các nghiên cứu về learning strategies, trong quá trình đọc lướt, não bộ không xử lý từng từ riêng lẻ mà nhận diện các “cụm ý nghĩa”. Những cụm này thường xuất hiện ở đầu đoạn văn, cuối đoạn văn hoặc tại những vị trí được tác giả nhấn mạnh. Khi người học tập trung vào các điểm then chốt này, lượng thông tin cần xử lý được giảm đáng kể, giúp tiết kiệm năng lượng nhận thức và duy trì sự tập trung lâu hơn.

Một cơ chế quan trọng khác của đọc lướt là khả năng kích hoạt kiến thức nền. Khi người học nhìn thấy các từ khóa quen thuộc hoặc chủ đề đã từng tiếp cận, não bộ sẽ tự động kết nối thông tin mới với hiểu biết sẵn có. Quá trình liên kết này giúp người đọc nhanh chóng hiểu nội dung ở mức khái quát mà không cần đọc kỹ từng câu chữ. Trong learning strategies, việc kích hoạt kiến thức nền được xem là yếu tố then chốt giúp đọc lướt trở nên hiệu quả và chính xác.

Đọc lướt cũng hoạt động dựa trên cơ chế chọn lọc thông tin. Thay vì cố gắng tiếp nhận toàn bộ nội dung, não bộ liên tục đưa ra quyết định loại bỏ những chi tiết ít liên quan đến mục tiêu đọc. Khi người học có mục tiêu rõ ràng, quá trình chọn lọc này diễn ra nhanh chóng và tự nhiên hơn. Điều này lý giải vì sao learning strategies luôn nhấn mạnh việc xác định mục tiêu đọc trước khi áp dụng đọc lướt.

Bên cạnh đó, đọc lướt còn giúp giảm tải nhận thức cho não bộ. Khi không phải xử lý quá nhiều chi tiết cùng lúc, người học sẽ ít cảm thấy mệt mỏi và chán nản hơn, đặc biệt khi phải đối diện với các văn bản dài hoặc mang tính học thuật cao. Nhờ cơ chế giảm tải này, người học có thể duy trì nhịp độ đọc ổn định và sẵn sàng chuyển sang đọc sâu ở những phần quan trọng.

Tóm lại, cơ chế hoạt động của đọc lướt trong learning strategies dựa trên việc tận dụng cách não bộ tiếp nhận thông tin một cách tự nhiên và có chọn lọc. Khi hiểu rõ cơ chế này, người học không chỉ đọc nhanh hơn mà còn đọc hiệu quả hơn, từ đó nâng cao chất lượng học tập và khả năng làm chủ tri thức trong môi trường học tập và làm việc hiện đại.

5. Learning strategies hỗ trợ đọc lướt hiệu quả

Trong hệ thống learning strategies, đọc lướt không tồn tại như một kỹ năng độc lập mà luôn được hỗ trợ và nâng cao hiệu quả nhờ các chiến lược học tập phù hợp. Khi được đặt đúng vị trí trong quá trình học, đọc lướt không chỉ giúp người học đọc nhanh hơn mà còn đọc đúng trọng tâm và hiểu chính xác nội dung cốt lõi của văn bản.

Một trong những learning strategies quan trọng nhất hỗ trợ đọc lướt là xác định mục tiêu đọc ngay từ đầu. Khi người học biết rõ mình đọc để làm gì, não bộ sẽ tự động định hướng sự chú ý đến những thông tin liên quan. Chẳng hạn, nếu mục tiêu là nắm ý chính của một chương sách, người học sẽ ưu tiên tiêu đề, đề mục và câu chủ đề. Nếu mục tiêu là tìm một thông tin cụ thể, việc đọc lướt sẽ tập trung vào từ khóa và dữ liệu nổi bật. Nhờ có mục tiêu rõ ràng, quá trình đọc lướt trở nên có định hướng và hiệu quả hơn rất nhiều.

Bên cạnh đó, learning strategies còn khuyến khích người học kích hoạt kiến thức nền trước khi đọc. Khi người học đã có hiểu biết cơ bản về chủ đề, việc đọc lướt sẽ diễn ra nhanh và chính xác hơn vì não bộ dễ dàng nhận diện các khái niệm quen thuộc. Ngược lại, nếu thiếu kiến thức nền, đọc lướt có thể trở nên khó khăn và dễ gây hiểu nhầm. Vì vậy, việc xem trước nội dung, nhớ lại kiến thức liên quan hoặc đặt câu hỏi trước khi đọc được xem là những chiến lược hỗ trợ đắc lực cho đọc lướt.

Một learning strategy khác có vai trò quan trọng là rèn luyện khả năng nhận diện cấu trúc văn bản. Hầu hết các văn bản học thuật, báo chí hay tài liệu chuyên môn đều được tổ chức theo một cấu trúc nhất định. Khi người học quen với cách tổ chức này, họ có thể nhanh chóng xác định phần quan trọng mà không cần đọc toàn bộ nội dung. Đọc lướt lúc này không còn là kỹ năng mang tính bản năng mà trở thành một quá trình có tính chiến lược và chủ động.

Learning strategies cũng nhấn mạnh việc kết hợp đọc lướt với tư duy đặt câu hỏi. Trong khi đọc lướt, người học liên tục tự hỏi nội dung này nói về điều gì, thông tin nào là trọng tâm và phần nào cần đọc kỹ hơn ở bước tiếp theo. Việc đặt câu hỏi giúp người học duy trì sự tập trung, tránh tình trạng đọc lướt một cách hời hợt và thiếu kiểm soát.

Ngoài ra, đọc lướt sẽ hiệu quả hơn khi được hỗ trợ bởi thói quen ghi chú chọn lọc. Thay vì ghi chép toàn bộ nội dung, người học chỉ cần đánh dấu hoặc ghi lại những ý chính phát hiện được trong quá trình đọc lướt. Những ghi chú này đóng vai trò như bản đồ định hướng, giúp người học quay lại đọc sâu khi cần mà không mất thời gian tìm kiếm lại từ đầu.

Cuối cùng, learning strategies coi việc luyện tập thường xuyên là yếu tố then chốt để nâng cao kỹ năng đọc lướt. Đọc lướt không phải là kỹ năng bẩm sinh mà có thể được cải thiện thông qua thực hành có chủ đích. Khi người học liên tục áp dụng đọc lướt trong các tình huống học tập và làm việc khác nhau, tốc độ đọc, khả năng nhận diện ý chính và mức độ tập trung sẽ được nâng cao rõ rệt.

Có thể thấy, khi được hỗ trợ bởi các learning strategies phù hợp, đọc lướt trở thành một công cụ học tập mạnh mẽ. Nó không chỉ giúp người học tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao chất lượng đọc hiểu, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho việc tiếp thu và vận dụng kiến thức trong học tập cũng như công việc.

6. Ứng dụng đọc lướt trong học tập

Trong môi trường học tập hiện đại, nơi người học thường xuyên phải tiếp cận với khối lượng lớn tài liệu, learning strategies giúp đọc lướt trở thành một công cụ không thể thiếu. Việc ứng dụng đọc lướt đúng cách giúp người học tiết kiệm thời gian, giảm áp lực học tập và nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức.

Trước hết, đọc lướt được sử dụng hiệu quả khi người học tiếp cận một tài liệu mới. Thay vì đọc ngay từng dòng chi tiết, người học có thể đọc lướt để hiểu tổng quan nội dung, xác định chủ đề chính và mức độ liên quan của tài liệu đối với mục tiêu học tập. Nhờ đó, người học biết nên đầu tư thời gian đọc sâu phần nào và có thể bỏ qua những nội dung ít cần thiết. Đây là cách tiếp cận rất phổ biến trong các learning strategies hiện đại, đặc biệt là với học sinh, sinh viên và người học suốt đời.

Trong quá trình học trên lớp, đọc lướt giúp người học chuẩn bị bài hiệu quả hơn. Khi đọc lướt trước nội dung bài học, người học đã có hình dung ban đầu về kiến thức sắp tiếp cận. Điều này giúp việc nghe giảng trở nên dễ hiểu hơn, bởi não bộ đã sẵn sàng tiếp nhận thông tin mới. Khi giáo viên trình bày nội dung, người học có thể tập trung vào những điểm quan trọng thay vì cố gắng theo kịp từng chi tiết nhỏ.

Đọc lướt cũng được ứng dụng rộng rãi trong giai đoạn ôn tập. Thay vì đọc lại toàn bộ giáo trình, người học có thể đọc lướt để hệ thống hóa kiến thức, ghi nhớ cấu trúc bài học và xác định các ý chính. Cách làm này đặc biệt hữu ích trước các kỳ thi, khi thời gian ôn tập có hạn và người học cần nắm chắc những nội dung trọng tâm. Trong learning strategies, đọc lướt thường được xem là bước đầu tiên trong quá trình ôn tập, giúp người học định hướng trước khi đào sâu vào các phần khó.

Bên cạnh đó, đọc lướt còn hỗ trợ người học phát triển khả năng tự học. Khi biết cách đọc lướt, người học có thể chủ động lựa chọn tài liệu phù hợp, tự tìm kiếm thông tin và đánh giá nhanh độ tin cậy của nguồn học liệu. Đây là kỹ năng đặc biệt quan trọng trong bối cảnh học tập trực tuyến và học tập suốt đời ngày càng phổ biến.

Không chỉ giới hạn trong các môn học lý thuyết, đọc lướt còn được ứng dụng hiệu quả trong việc học ngoại ngữ. Khi đọc các bài viết, đoạn văn hay tài liệu bằng ngôn ngữ thứ hai, đọc lướt giúp người học nắm được ý chính mà không bị áp lực phải hiểu từng từ. Điều này giúp tăng sự tự tin, cải thiện tốc độ đọc và nâng cao khả năng tiếp xúc với ngôn ngữ một cách tự nhiên hơn.

Tóm lại, trong hệ thống learning strategies, đọc lướt đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ học tập hiệu quả. Khi được ứng dụng đúng cách, kỹ năng này không chỉ giúp người học học nhanh hơn mà còn học thông minh hơn, chủ động hơn và bền vững hơn trong suốt quá trình học tập.

Kết luận

Trong hệ thống learning strategies, đọc lướt không chỉ là một kỹ năng đọc nhanh mà còn là một chiến lược học tập thông minh giúp người học làm chủ thông tin trong thời đại tri thức bùng nổ. Khi hiểu rõ đọc lướt là gì và áp dụng đúng cách, người học có thể tiết kiệm thời gian, giảm áp lực học tập và nâng cao hiệu quả đọc hiểu.

Đọc lướt, nếu được kết hợp linh hoạt với các learning strategies khác như xác định mục tiêu đọc, kích hoạt kiến thức nền và đọc sâu có chọn lọc, sẽ tạo nên một quy trình học tập chủ động và bền vững. Đây chính là nền tảng quan trọng giúp người học không chỉ tiếp thu kiến thức hiệu quả mà còn phát triển tư duy học tập lâu dài trong học tập và công việc.\

👉 Nếu bạn đang mong muốn nâng cao kỹ năng giảng dạy, đồng thời sở hữu chứng chỉ TESOL Quốc tế uy tín, hãy để ETP TESOL đồng hành. Chúng tôi không chỉ mang đến chương trình học chất lượng, mà còn là một cộng đồng giáo viên đầy nhiệt huyết – nơi bạn được học hỏi, kết nối và phát triển bền vững.

Hãy để ETP TESOL đồng hành cùng bạn trên hành trình chinh phục khoá học TESOL Quốc tế tại Việt Namvà khởi đầu sự nghiệp giảng dạy tiếng Anh chuyên nghiệp. Hãy liên hệ ngay hôm nay để được tư vấn chi tiết về chương trình học TESOL Quốc tế tại Việt Nam, lịch khai giảng và những ưu đãi đặc biệt đang áp dụng.

Bạn có thể tìm đọc thêm về ETP TESOL tại: ETP TESOL VỮNG BƯỚC SỰ NGHIỆP GIÁO VIÊN TIẾNG ANH

Tìm hiểu thêm

• Nhận ngay Ebook ETP TESOL TẶNG bạn
• 7 Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo AI trong giáo dục
• [Thầy cô hỏi, ETP TESOL trả lời #4] Phương pháp hiệu quả để thúc đẩy động lực học tập cho học viên đi làm bận rộn?
• [Thầy cô hỏi, ETP TESOL trả lời #3] Làm thế nào để giáo viên có thể giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách nhanh chóng và nhớ lâu hơn?
• Chuyên mục “Thầy cô hỏi, ETP TESOL trả lời”