Tìm hiểu cách dạy thì hiện tại đơn hiệu quả nhất qua 4 bước thực tế, dễ áp dụng cho mọi đối tượng học viên. Cập nhật mẹo, ví dụ và lỗi sai thường gặp.

1. Thì hiện tại đơn là gì?

Trước khi dạy thì hiện tại đơn, bạn cần giúp học sinh hiểu rõ khái niệm:
Thì hiện tại đơn (Simple Present Tense) là thì dùng để diễn tả thói quen, sự thật hiển nhiên hoặc hành động lặp đi lặp lại trong hiện tại.
Ví dụ:

• I go to school every day. (Tôi đi học mỗi ngày.)

• The sun rises in the east. (Mặt trời mọc ở hướng đông.)

Đây là một trong những thì nền tảng nhất trong tiếng Anh, vì vậy cách giảng dạy cần dễ hiểu, gần gũi và sinh động để học viên tiếp thu nhanh mà không bị nhàm chán.

2. Cấu trúc và cách dùng thì hiện tại đơn

Khi dạy thì hiện tại đơn, điều đầu tiên giáo viên cần giúp học viên nắm rõ là cấu trúc câu và cách sử dụng đúng ngữ cảnh. Đây là phần nền tảng giúp học sinh hiểu bản chất, chứ không chỉ học thuộc lòng công thức.

Thì hiện tại đơn trong tiếng Anh được dùng để diễn tả những hành động lặp đi lặp lại, thói quen hằng ngày hoặc những sự thật hiển nhiên. Nó cũng có thể được dùng để nói về lịch trình cố định, chẳng hạn như giờ tàu chạy, giờ học hoặc các kế hoạch đã được sắp xếp.

Trong câu khẳng định, cấu trúc của thì hiện tại đơn thường được chia làm hai dạng:
Với động từ “to be”, ta dùng:

S + am/is/are + danh từ hoặc tính từ.
Ví dụ: She is a student. (Cô ấy là học sinh.)
Đây là dạng phổ biến dùng để mô tả nghề nghiệp, tính cách hoặc trạng thái.

Với động từ thường, cấu trúc cơ bản là:

S + V(s/es) + O.
Ví dụ: He plays football every Sunday. (Cậu ấy chơi bóng đá mỗi Chủ nhật.)
Điều quan trọng cần lưu ý khi dạy là học sinh phải biết thêm “s” hoặc “es” vào động từ nếu chủ ngữ là ngôi thứ ba số ít (he, she, it). Đây là lỗi mà rất nhiều người học thường mắc phải.

Trong câu phủ định, nếu sử dụng động từ “to be”, ta thêm “not” ngay sau đó:

S + am/is/are + not + danh từ hoặc tính từ.
Ví dụ: She isn’t a teacher. (Cô ấy không phải là giáo viên.)

Còn với động từ thường, ta dùng “do not” (don’t) hoặc “does not” (doesn’t):

S + do/does + not + V + O.
Ví dụ: He doesn’t play football on Mondays. (Cậu ấy không chơi bóng đá vào thứ Hai.)

Ở dạng nghi vấn, trật tự từ được đảo ngược. Với to be, ta đặt “am/is/are” lên đầu câu:

Am/Is/Are + S + danh từ/tính từ?
Ví dụ: Is she your teacher? (Cô ấy là giáo viên của bạn à?)

Với động từ thường, câu hỏi sẽ bắt đầu bằng “Do” hoặc “Does”:

Do/Does + S + V + O?
Ví dụ: Does he play football? (Cậu ấy có chơi bóng đá không?)

Khi dạy thì hiện tại đơn, giáo viên nên kết hợp lý thuyết với các ví dụ thực tế để học viên dễ liên hệ.
Ví dụ, với học sinh tiểu học, bạn có thể dùng những câu gần gũi như “I brush my teeth every morning” hoặc “My mother cooks dinner every night”.
Với người lớn, có thể chuyển sang ví dụ thực tế hơn như “I go to work by bus” hay “She drinks coffee every morning.”

Về cách dùng, thì hiện tại đơn được áp dụng trong ba trường hợp chính:

1. Mô tả thói quen hoặc hành động lặp lại:
   Dùng để nói về những việc xảy ra thường xuyên.
   Ví dụ: I read books every evening. (Tôi đọc sách mỗi tối.)

2. Diễn tả sự thật hiển nhiên:
   Dùng khi nói về quy luật tự nhiên hoặc điều không thể thay đổi.
   Ví dụ: The sun rises in the east. (Mặt trời mọc ở hướng đông.)

3. Nói về lịch trình cố định:
   Dùng cho các hoạt động có tính thường xuyên và được định sẵn.
   Ví dụ: The train leaves at 7 a.m. (Tàu rời ga lúc 7 giờ sáng.)

Giáo viên có thể nhấn mạnh cho học viên hiểu rằng, thì hiện tại đơn không chỉ là công thức, mà là một cách thể hiện thói quen, quy luật và tính ổn định trong cuộc sống. Khi học sinh hiểu được điều này, các em sẽ thấy ngữ pháp không còn khô khan, mà trở nên gắn bó và sống động hơn với đời sống hằng ngày.

3. Cách dạy thì hiện tại đơn hiệu quả

Khi dạy thì hiện tại đơn, một trong những thách thức lớn nhất của giáo viên là làm sao để học sinh không cảm thấy nhàm chán với cấu trúc “khô khan” này. Thì hiện tại đơn tuy cơ bản, nhưng lại là nền tảng cho toàn bộ hệ thống ngữ pháp tiếng Anh. Vì vậy, phương pháp giảng dạy cần được triển khai vừa khoa học, vừa gần gũi, dễ hiểu.

Để giúp học viên nắm vững thì hiện tại đơn, bạn có thể áp dụng 4 bước dạy học hiệu quả dưới đây:

Bước 1: Khởi động nhẹ nhàng bằng ví dụ quen thuộc

Trước khi đưa ra công thức, hãy bắt đầu buổi học bằng những ví dụ gắn liền với cuộc sống của học sinh. Ví dụ, bạn có thể hỏi:

“What do you do every morning?”
“Do you go to school by bus or by bike?”

Những câu hỏi đơn giản như vậy vừa giúp học viên suy nghĩ bằng tiếng Anh, vừa tạo không khí gần gũi. Sau đó, giáo viên có thể viết câu trả lời mẫu lên bảng:

“I go to school by bike.”
“I brush my teeth every morning.”

Từ đó, học sinh dễ dàng nhận ra rằng các hành động lặp đi lặp lại trong hiện tại được diễn tả bằng thì hiện tại đơn.

Bước 2: Giải thích cấu trúc ngắn gọn, minh họa bằng hình ảnh

Sau phần khởi động, bạn mới bắt đầu giới thiệu cấu trúc thì hiện tại đơn. Thay vì trình bày công thức khô cứng, hãy sử dụng sơ đồ màu sắc hoặc hình minh họa hành động như ăn sáng, đi học, đọc sách… Việc kết hợp hình ảnh giúp học viên ghi nhớ tự nhiên hơn, đặc biệt là với học sinh nhỏ tuổi.

Ví dụ, bạn có thể vẽ ba cột đơn giản trên bảng:

• Động từ to be (am/is/are)

• Động từ thường (V hoặc V-s/es)

• Từ chỉ tần suất (always, often, sometimes, never)

Giải thích ngắn gọn rằng khi nói về hành động thường xuyên, ta kết hợp thì hiện tại đơn với các từ chỉ tần suất để làm câu thêm tự nhiên.
Ví dụ:

“She always gets up at 6 a.m.”
“They sometimes watch TV after dinner.”

Bước 3: Luyện tập qua trò chơi và hoạt động nhóm

Đây là bước quan trọng để học sinh vận dụng lý thuyết vào thực tế. Bạn có thể chia lớp thành nhóm nhỏ và tổ chức các trò chơi như:

• “Find Someone Who…” – Tìm người phù hợp với mô tả.
  Ví dụ: “Find someone who plays football every weekend.”
  Học sinh phải đi hỏi các bạn khác bằng cấu trúc câu hỏi trong thì hiện tại đơn (“Do you play football every weekend?”).

• “Daily Routine Challenge” – Mỗi học sinh mô tả thói quen buổi sáng của mình.
  Học sinh lần lượt nói: “I get up at 6 a.m., I brush my teeth, I have breakfast…”
  Trò chơi này vừa rèn kỹ năng nói, vừa giúp học sinh hình thành phản xạ tự nhiên.

• “Sentence Race” – Thi đua viết câu nhanh.
  Giáo viên đọc động từ, nhóm nào viết câu đúng với thì hiện tại đơn nhanh nhất sẽ thắng.

Những hoạt động này không chỉ giúp buổi học trở nên sôi động, mà còn khiến học sinh tự ghi nhớ cấu trúc và cách dùng của thì hiện tại đơn mà không cần học thuộc lòng.

Bước 4: Ứng dụng thực tế – Viết và nói về bản thân

Sau khi học sinh đã hiểu và thực hành, bước cuối cùng là vận dụng thì hiện tại đơn vào tình huống thật. Giáo viên có thể yêu cầu học viên viết một đoạn nhật ký ngắn hoặc bài giới thiệu bản thân, ví dụ:

“Every morning, I wake up at 6 o’clock.
I brush my teeth, eat breakfast, and go to school.
In the evening, I do my homework and watch TV.”

Hoặc khuyến khích học sinh trả lời câu hỏi bằng tiếng Anh về thói quen cá nhân, như:

“What time do you go to bed?”
“Do you read books every day?”

Những bài tập nhỏ này không chỉ giúp học viên luyện viết và nói, mà còn hình thành phản xạ tư duy bằng tiếng Anh, thay vì dịch từ tiếng Việt sang.

Trong suốt quá trình dạy thì hiện tại đơn, điều quan trọng là tạo cảm giác gần gũi và khích lệ học viên. Giáo viên nên khen ngợi, sửa lỗi nhẹ nhàng và giúp học sinh cảm thấy tự tin khi nói tiếng Anh. Một lời khen đơn giản như “Good job!” hay “Well done!” có thể khiến học viên hứng thú gấp đôi.

Hãy nhớ rằng, mục tiêu không phải là học sinh thuộc lòng cấu trúc, mà là hiểu cách dùng và có thể giao tiếp tự nhiên. Khi học viên cảm thấy vui và được công nhận, họ sẽ học nhanh hơn, nhớ lâu hơn và dần yêu thích môn học hơn.

4. Các lỗi sai phổ biến và mẹo ghi nhớ nhanh thì hiện tại đơn

Trong quá trình dạy thì hiện tại đơn, hầu hết giáo viên đều nhận thấy rằng học sinh thường mắc những lỗi rất giống nhau. Dù thì hiện tại đơn là một chủ điểm ngữ pháp cơ bản, nhưng việc dùng sai vẫn xảy ra thường xuyên, đặc biệt ở người mới học. Việc hiểu rõ những lỗi phổ biến sẽ giúp giáo viên dễ dàng hướng dẫn và chỉnh sửa cho học viên hiệu quả hơn.

4.1. Những lỗi sai thường gặp khi học thì hiện tại đơn

Lỗi đầu tiên và phổ biến nhất là quên thêm “s” hoặc “es” khi động từ đi với chủ ngữ ngôi thứ ba số ít (he, she, it). Ví dụ:
He play football every day.
->He plays football every day.

Khi dạy thì hiện tại đơn, giáo viên nên nhấn mạnh quy tắc này bằng các ví dụ thực tế, kèm hình minh họa vui nhộn hoặc trò chơi “Add the S!” để học sinh dễ ghi nhớ hơn.

Lỗi thứ hai là dùng sai “do/does” trong câu hỏi hoặc câu phủ định.Nhiều học sinh thường nói “He don’t like coffee” thay vì “He doesn’t like coffee.” Một mẹo nhỏ là bạn có thể dạy học viên mẹo “DO cho số nhiều, DOES cho số ít” để dễ phân biệt.

Lỗi thứ ba là dùng thì hiện tại đơn để mô tả hành động đang diễn ra.Ví dụ: “I watch TV now” (sai) thay vì “I am watching TV.”

Giáo viên nên giúp học sinh hiểu rằng thì hiện tại đơn diễn tả thói quen, còn hiện tại tiếp diễn dùng cho hành động xảy ra ngay bây giờ. Một cách hay để giúp học sinh phân biệt là cho hai hình minh họa song song – một người “every day” và một người “now”.

Lỗi cuối cùng là dịch máy móc từ tiếng Việt sang tiếng Anh.Ví dụ, học sinh có thể nói “I go school” thay vì “I go to school.” Giáo viên nên hướng dẫn rằng, trong tiếng Anh, các giới từ như “to”, “at”, “in” có vai trò rất quan trọng và phải đi kèm để câu hoàn chỉnh.

4.2. Mẹo giúp học sinh ghi nhớ nhanh thì hiện tại đơn

Để học viên nhớ lâu hơn, việc kết hợp học và chơi là phương pháp hiệu quả nhất khi dạy thì hiện tại đơn. Dưới đây là một số mẹo giúp bài giảng sinh động hơn:

1. Học qua thói quen cá nhân
Khuyến khích học sinh nói về chính mình:
“I eat breakfast at 7.”
“My father works in a bank.”
Khi học sinh nói về bản thân, câu cú trở nên gần gũi và dễ nhớ hơn rất nhiều.

2. Dạy bằng hình ảnh và biểu tượng
Thay vì chỉ đọc cấu trúc, hãy dùng hình ảnh minh họa như đồng hồ (diễn tả thói quen), mặt trời mọc (sự thật hiển nhiên) hoặc lịch trình tàu xe (lịch cố định). Học sinh có trí nhớ trực quan sẽ tiếp thu nhanh hơn qua hình ảnh.

3. Kết hợp âm nhạc và nhịp điệu
Giáo viên có thể sáng tạo bài hát nhỏ với cấu trúc của thì hiện tại đơn. Ví dụ:

“He plays football, she sings a song, I read my book all day long.”
Âm nhạc giúp não bộ ghi nhớ theo giai điệu, khiến kiến thức “dính” hơn và học sinh hứng thú hơn.

4. Sử dụng Flashcard hoặc mini game
Chuẩn bị bộ thẻ gồm chủ ngữ (He, She, They…), động từ (play, go, work…) và trạng từ (every day, often, never…).

Học sinh sẽ rút ngẫu nhiên các thẻ và đặt câu đúng cấu trúc. Trò chơi này không chỉ luyện ngữ pháp mà còn giúp rèn phản xạ.

5. Khuyến khích nói tiếng Anh hằng ngày
Giáo viên có thể khởi động mỗi buổi học bằng việc yêu cầu học sinh nói 3 câu bằng thì hiện tại đơn về hoạt động hằng ngày. Ví dụ:

“I wake up at six.”
“I have breakfast with my mom.”
“I go to school by bike.”
Cách học này đều đặn nhưng nhẹ nhàng, giúp học viên dần hình thành thói quen sử dụng ngữ pháp đúng mà không gượng ép.

Khi dạy thì hiện tại đơn, điều quan trọng nhất không phải là bắt học viên học thuộc lòng công thức, mà là giúp họ hiểu được ý nghĩa thực tế và cảm thấy tiếng Anh có ích cho cuộc sống. Một tiết học vui, dễ hiểu và gần gũi sẽ hiệu quả hơn rất nhiều so với bài giảng nặng nề.

Thì hiện tại đơn là “bước khởi đầu” cho mọi kỹ năng khác, nếu học viên nắm vững phần này, họ sẽ có nền tảng vững chắc để học tốt các thì phức tạp hơn sau này.

Kết luận

Việc dạy thì hiện tại đơn không chỉ đơn giản là truyền đạt cấu trúc ngữ pháp, mà còn là quá trình giúp học sinh hiểu, cảm và áp dụng được vào đời sống. Khi bài học trở nên gần gũi, vui nhộn và gắn với thực tế, người học sẽ ghi nhớ lâu hơn, sử dụng tự nhiên hơn và yêu thích tiếng Anh hơn mỗi ngày.

Vì vậy, thay vì “ép” học sinh học công thức, hãy giúp họ “sống” cùng ngôn ngữ qua ví dụ, trò chơi và tình huống thật. Bởi ngôn ngữ chỉ thật sự tồn tại khi nó được sử dụng trong cuộc sống hằng ngày.

👉 Nếu bạn đang mong muốn nâng cao kỹ năng giảng dạy, đồng thời sở hữu chứng chỉ TESOL Quốc tế uy tín, hãy để ETP TESOL đồng hành. Chúng tôi không chỉ mang đến chương trình học chất lượng, mà còn là một cộng đồng giáo viên đầy nhiệt huyết – nơi bạn được học hỏi, kết nối và phát triển bền vững.

Hãy để ETP TESOL đồng hành cùng bạn trên hành trình chinh phục khoá học TESOL Quốc tế tại Việt Namvà khởi đầu sự nghiệp giảng dạy tiếng Anh chuyên nghiệp. Hãy liên hệ ngay hôm nay để được tư vấn chi tiết về chương trình học TESOL Quốc tế tại Việt Nam, lịch khai giảng và những ưu đãi đặc biệt đang áp dụng.

Bạn có thể tìm đọc thêm về ETP TESOL tại: ETP TESOL VỮNG BƯỚC SỰ NGHIỆP GIÁO VIÊN TIẾNG ANH

Tìm hiểu thêm

• Nhận ngay Ebook ETP TESOL TẶNG bạn
• 7 Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo AI trong giáo dục
• [Thầy cô hỏi, ETP TESOL trả lời #4] Phương pháp hiệu quả để thúc đẩy động lực học tập cho học viên đi làm bận rộn?
• [Thầy cô hỏi, ETP TESOL trả lời #3] Làm thế nào để giáo viên có thể giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách nhanh chóng và nhớ lâu hơn?
• Chuyên mục “Thầy cô hỏi, ETP TESOL trả lời”